امنیت از جمله کلیدی ترین مفاهیم در حوزه روابط بین الملل است. مکاتب مختلف روابط بین الملل رویکردهای متفاوتی نسبت به این مقوله داشته اند. این مقاله درصدد است امنیت را در مطالعات اندیشمندان مکتب سازه انگاری مورد بررسی قرار دهد. از آنجا که مطالعات این گروه درباره امنیت در حد فاصل مطالعات خردگرایان و بازتاب اندیشان، یا به عبارت بهتر میان اثباتگرایان و فرا اثباتگرایان، قرار دارد؛ به عنوان راهی میانه به موضوع امنیت و زوایای مختلف آن تلقی می گردد. در این مقاله ابتدا به بررسی مباحث فرانظری مکتب سازه انگاری، مانند مبانی هستی شناختی و معرفت شناسی آن پرداخته شده و سپس مفاهیم مرتبط با مطالعات امنیتی این مکتب مورد بررسی قرار گرفته و در پایان، دیدگاه این مکتب در رابطه با موضوع امنیت مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

این مقاله تلاشی است برای بررسی جایگاه انگاره گفتگوی تمدن ها در نظریه روابط بین الملل. از میان نظریه های روابط بین الملل سازه انگاری به عنوان یکی از بسترهای نظری مناسب برای جذب این انگاره انتخاب شده است، زیرا این نظریه بر ابعاد هستی شناختی روابط بین الملل، بر ساخته بودن واقعیت بین المللی، و دگرگونی پذیری روابط بین الملل تاکید دارد و بر مبنای این دگرگونی پذیری راه را برای طرح مسائل اخلاقی، هنجاری، و ارزشی که این انگاره بر آنها تاکید دارد، می گشاید. بر این مبنا نقش گفتگوی تمدن ها با توجه به دستاوردها و مباحث نظری و فرانظری مورد توجه این نظریه، مورد بررسی قرار می گیرد و نشان داده خواهد شد که علاوه بر آنکه این نظریه می تواند در روشن شدن اهمیت و جایگاه انگاره گفتگوی تمدن ها راهگشا باشد، خود این انگاره در بسیاری از ابعاد موید و مکمل جدی ترین موضوعات مورد توجه سازه انگاری است. در این مقاله پس از نگاهی اجمالی به انگاره گفتگوی تمدن ها و اهمیت آن در روابط بین الملل شالوده ها و محورهای اصلی سازه انگاری مورد بررسی قرار می گیرند و پس از آن نسبت گفتگوی تمدن ها با این مبانی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

توسعه سیاسی، به مفهوم گسترش و تعمیق مشارکت آحاد مردم در سرنوشت واحدهای سیاسی، با وجود تنوع و تکثر شیوه های اجرایی آن، از اهداف مشترک تمامی دیدگاه های توسعه ای است. انتخابات به عنوان بارزترین شیوه و تجلی این مشارکت، همواره مورد اهتمام نظریه پردازان علوم اجتماعی و سیاسی و نیز به طریق اولی، سیاست ورزان بوده است. از جمله پرسش هایی که برای هر دو گروه یاد شده، از اهمیت مضاعف برخوردار است، تبیین رفتار انتخاباتی مردم و گروه های اجتماعی است. در جمهوری اسلامی ایران نیز مطالعه رفتار انتخاباتی، بویژه در دهه اخیر، به طور جدی در دستورکار پژوهشگران حوزه های ذی ربط قرار داشته است. در همین خصوص، پرسش اصلی مقاله حاضر این است که مشارکت مردم در انتخابات، به عنوان یکی از شاخص های اصلی توسعه سیاسی، بر اساس چه معیارها و ملاک هایی صورت می گیرد و ایفای نقش رسانه ها در تعیین و یا جهت دهی به این ملاک ها چگونه است؟ مقاله حاضر بر آن است که ضمن مرور نظریه های اصلی مطرح در این حوزه موضوعی، یکی از نظریه ها را با تعدیل هایی برگرفته از فرانظریه «سازه انگاری»، به عنوان نظریه ای شایسته برای تحلیل رفتار انتخاباتی در ایران پیشنهاد دهد. از آنجا که مفهوم «هویت»، جوهره فرانظریه سازه انگاری را شکل می دهد، و با عنایت به نقش برجسته رسانه ها در صورت بندی لایه های چهارگانه هویتی، نگارندگان برآنند که رابطه میان اقدامات هویت ساز رسانه، مالکیت رسانه و رفتار انتخاباتی را مورد تاکید قرار دهند.

تروریسم یکی از موضوعات اصلی و درهم تنیده در حوزه امنیت ملی و فراملی در دنیای مدرن امروز می باشد. این مظهر امروزی به علت ارتباط با فن آوری های جدید، به یک مسئله راهبردی مبدل گشته و توانسته با اهمیت دادن به افراد و گروه های کوچک آنها را به یکی از بازیگران عرصه امنیتی جهان تبدیل نماید. به طوری که در یکی دو دهه اخیر، با بسط پدیده تروریسم، اجتماع انسانی مورد تهدید قرار گرفته است. با بررسی اخبار و خبرهای روزانه منتشر شده می توان دریافت که یکی از کانون های اصلی حملات تروریست ها پاکستان است. حال با توجه به ساختار پیچیده شرایط و حضور تروریسم در پاکستان، این مقوله سعی دارد ریشه های تروریسم در پاکستان را از منظر سازه انگاری مورد بررسی قرار دهد.

سازه انگاری به عنوان یکی از مهم ترین نظریه های مطرح در روابط بین الملل در دهه گذشته، بیش از آنکه (یا در کنار آنکه) به عنوان یک نظریه محتوایی در مورد روابط و نظام بین الملل مطرح است، نوعی فرانظریه است که تمرکز آن بر بحث های هستی شناختی و معرفت شناختی می باشد. این مقاله تلاشی است برای درک و ارزیابی این بنیان های فرانظری. پس از بحثی مقدماتی در باره معنا، اهمیت و موضوعیت مباحث فرانظری، هستی شناسی و معرفت شناسی سازه انگاری با توجه به مواضع مختلف درون آن، مورد بررسی قرار گرفته است. در بعد هستی شناختی نشان داده می شود که سازه انگاری با تاکید بر اهمیت ابعاد غیر مادی حیات اجتماعی، نقش زبان، قواعد، هنجارها و ... در تکوین روابط بین الملل را مورد توجه قرار می دهد؛ به تکوین متقابل کارگزاران و ساختارها می پردازد؛ و به رغم دولت محوری موجود در مباحث، قابلیت جذب کارگزاران غیر دولتی را نیز از لحاظ نظری دارد. در بعد معرفت شناختی، قائل بودن آن به امکان شناخت پدیده های اجتماعی همراه با توجه آن به تفسیر و تفهم در عین گشودگی روش شناختی آن مورد بررسی قرار می گیرد و به عدم پرداختن مستقیم آن به مباحث هنجاری اشاره می شود. سرانجام نتیجه گیری مقاله تلاشی است برای ارزیابی فرانظریه سازه انگاری با تاکید بر شکاف های درونی موجود در آن.

این نوشتار به بررسی چگونگی شکل گیری هویت و ماهیت وجودی آن در بین سازه انگاران متعارف و رادیکال می پردازد. سازه انگاری متعارف به دلیل تاکید بر نظریه ساختاریابی و نیز برخی مفروضات رئالیسم علمی از سوی سازه انگاران رادیکال متهم به ذات انگاری و پذیرش هویت پیشینی برای کارگزاران است. علاوه بر آن عدم توجه به گفتمانی بودن رابطه و نادیده گرفتن نقش قدرت در آن، دوگانه انگاری مدرنیستی خود/ دیگری، فرض وجود دو کنشگر خردمند در «دیدار اول»،- که «خود»، پیش از تعامل «دیگری» را می شناسد- فرض یکپارچه بودن معنای «نشانه»، فرض توانایی ترسیم رابطه علی بین کنش خاص و معنای خاص و فهم تثبیت شده از هویت به عنوان یک متغیر در تبیین علی، از دیگر نقدهای سازه انگاران رادیکال است که در مقابل بر سیالیت و گفتمانی بودن هویت، توجه به تفسیر تا تبیین، عدم تمایز معنایی خود/ دیگری، بر نقد «آوامحوری» یا مرکزیت صدا برای بیان ناممکن بودن یکپارچگی و وضوح معنایی ژست و اهمیت قدرت و نیز سوژه- موقعیت در گفتمان های به هم واکنشی، تاکید می نمایند. ادعای این مقاله این است که علاوه بر موارد فوق سازه انگاری متعارف دچار این نقد هم می باشد که به رغم اهمیت هویت در فهم رفتار، امکان شناخت تغییر هویت از بررسی تغییر رفتار وجود ندارد.

یکی از موضوعات اصلی در مورد راهبرد بازدارندگی، عقلانیت و منطقی بودن دشمنان است که به عنوان یک نظریه و راهبرد، از دیرباز وجود داشته، ولی در نظام بین المللیِ معاصر ابعاد جدیدی به خود گرفته است. در راهبرد بازدارندگی، منطقی بودن دشمنان مفروض گرفته شده است بنابراین، اگر دشمنان منطقی نباشند، بازدارندگی غیرممکن خواهد بود. درواقع، اگر دشمنان منطقی نباشند، هیچ کدام از راهبردهای بازدارندگی کارساز و ممکن نخواهند بود. بنابراین سؤال اصلی پژوهش حاضر آن است که درک متفاوت کنشگران بین المللی از منطق و عقلانیت چه تأثیری بر راهبرد بازدارندگی-به عنوان یکی از مهم ترین دغدغه های کشورهای جهان-خواهد داشت؟ این مقاله، با هدف پاسخ به این سؤال، با مفروض گرفتن پیچیده شدن راهبرد بازدارندگی در عصر کنونی و در چارچوب نظریه سازه انگاری در تلاش برای اثبات این فرضیه است که «در راهبرد بازدارندگی پیچیده، از یک سو، به هر میزان که دانش جمعی مشترک و ویژگی های ساختاری مشابه، میان کنشگران، متقارن تر باشد، روابط نیز خطی تر خواهند بود و احتمال کارکردِ مطلوب راهبرد بازدارندگی افزایش می یابد؛ از سوی دیگر، هر چه اجزای مختلف ساختار اجتماعی بازدارندگی تقارن کمتری داشته باشند و کنشگرانِ بیشتری در آن دخیل باشند، احتمال تبدیل راهبرد بازدارندگی به سیستم خود مخرب، افتادن در دام بازدارندگی و مواجه شدن با چالش امنیتی بیشتر می شود». این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای در راستای اثبات این فرضیه گام برمی دارد.